Νομική

Η νομική επιστήμη ασχολείται με την ερμηνεία και εφαρμογή των κανόνων δικαίου. Παρ’ όλο που κανόνες δικαίου με τη μια ή την άλλη μορφή υπήρχαν σε όλες τις κοινωνίες, η ανάπτυξη της νομικής επιστήμης ξεκίνησε κυρίως από τους Ρωμαίους. Ο Ουλπιανός ορίζει τη νομική επιστήμη ως γνώση θεϊκών και ανθρώπινων πραγμάτων και επιστήμη του δικαίου και του αδίκου: «Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia» (Domitius Ulpianus: Ulpian primo libro reg., Πανδ. 1,1,10,2).

Η Νομική ως επιστήμη

Η νομική επιστήμη δεν είναι θετική επιστήμη, διότι τα πορίσματά της δεν μπορούν να επαληθευθούν με πειράματα. Επίσης υπάρχει μεγάλη επιρροή του παρατηρητή στο παρατηρούμενο αντικείμενο, αφού ο νομοθέτης πολλές φορές χρησιμοποιεί τα πορίσματα της νομικής επιστήμης κατά τη θέσπιση νέων νόμων. Πολλές φορές αμφισβητείται αν η νομική είναι επιστήμη. Άλλωστε υπάρχει και η περίφημη φράση του Γερμανού νομικού Julius von Kirchmann από το λόγο που εκφώνησε το 1848 με θέμα «Η απαξία της Νομικής ως επιστήμης» (Die Wertlosigkeit der Jurisprudenz als Wissenschaft): «τρεις διορθωτικές λέξεις του νομοθέτη και βιβλιοθήκες ολόκληρες γίνονται άχρηστες (κακέκτυπα)» (drei berichtigende Worte des Gesetzgebers, und ganze Bibliotheken werden zu Makulatur.).

Προέλευση του Δικαίου

Πηγή πολλών διαφωνιών είναι η προέλευση των κανόνων δικαίου, από πού αντλούν δηλαδή οι νόμοι την ισχύ τους. Την απάντηση προσπαθούν να δώσουν δύο μεγάλα ρεύματα, οι σχολές του φυσικού δικαίου και οι σχολές του νομικού θετικισμού. Για τους πρώτους (απλουστευτικά) το δίκαιο προϋπάρχει των νόμων και προέρχεται από τη φύση (ή από το Θεό). Οι νόμοι οφείλουν συνεπώς να συμμορφώνονται με το φυσικό δίκαιο. Απόρροια αυτού είναι ότι π.χ. οι άνθρωποι έχουν κάποια απαράγραπτα δικαιώματα, όπως την ελευθερία, ανεξάρτητα από το αν τους τα αναγνωρίζουν οι νόμοι ή όχι. Για τους θετικιστές (επίσης απλουστευτικά) το δίκαιο δεν προϋπάρχει αλλά θεσπίζεται με κοινά αποδεκτούς κανόνες και δεν οφείλει να συμμορφώνεται με ηθικούς ή άλλους κανόνες. Μέσα σε αυτά τα ρεύματα υπάρχουν φυσικά πολλές σχολές και παραλλαγές, ενώ οι περισσότεροι απορρίπτουν και τα δύο άκρα. Το ερώτημα για την προέλευση του δικαίου έχει σημασία για το αν π.χ. θα υπάρχει ελευθερία γνώμης ακόμη κι αν καταργηθεί το άρθρο του Συντάγματος που την προβλέπει ή για το αν υπάρχουν θεμελιώδεις κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που δεσμεύουν όλα τα κράτη ή αν τα κράτη δεσμεύονται μόνο από τις διεθνείς συνθήκες που έχουν τα ίδια κυρώσει.

Συγγενείς επιστήμες

Συγγενείς ως προς το αντικείμενο με τη νομική επιστήμη αλλά διαφορετικές είναι επιστήμες που εξετάζουν την Ιστορία του Δικαίου, το δίκαιο ως κοινωνικό φαινόμενο (Κοινωνιολογία του Δικαίου), τις μορφές του δικαίου στις διάφορες κοινωνίες και πολιτισμούς (Ανθρωπολογία του Δικαίου), το φαινόμενο της παραβατικότητας και τη σχέση του με το δίκαιο (Εγκληματολογία) κ.ο.κ. Οι επιστήμες αυτές διακρίνονται από τη νομική επιστήμη γιατί χρησιμοποιούν κυρίως τις μεθόδους άλλων επιστημών (Ιστορίας, Κοινωνιολογίας, Ανθρωπολογίας κλπ.).

Μεθοδολογία του Δικαίου

Δομή του κανόνα δικαίου

Η νομική επιστήμη έχει ορισμένη μεθοδολογία για την ερμηνεία των κανόνων δικαίου. Ο κανόνας δικαίου διαιρείται συνήθως σε πραγματικό («όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια») και έννομη συνέπεια («οφείλει να τον αποζημιώσει»). Ο εφαρμοστής του δικαίου οφείλει να ερμηνεύσει το νόμο (να ανεύρει το νόημα της διάταξης) και να τον εφαρμόσει (να υπαγάγει τη συγκεκριμένη περίπτωση στη σωστή διάταξη). Οφείλει με άλλα λόγια να διαπιστώσει αν στην υπό κρίση περίπτωση πληρούνται οι όροι του πραγματικού, προκειμένου να επέλθει η έννομη συνέπεια. Πολλές φορές όμως οι νόμοι είναι γενικοί, γιατί αναφέρονται σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων και ο νομοθέτης δεν μπορεί να προβλέψει όλες τις πιθανές περιπτώσεις. Έτσι ο εφαρμοστής του δικαίου καλείται εφαρμόζοντας μια ή περισσότερες από τις μεθόδους να ανεύρει τον προσήκοντα κανόνα και να τον εφαρμόσει σωστά.

Γραμματική ερμηνεία

Αφετηρία για την ερμηνεία ενός νόμου είναι το γράμμα του, η λεκτική του διατύπωση. Πολλές φορές όμως η διατύπωση δεν είναι σαφής ή επιδέχεται πολλών ερμηνειών Στο ανωτέρω παράδειγμα δεν είναι σαφές αν ο νομοθέτης ως παράνομη ζημία εννοεί τη ζημία που επήλθε με παράβαση ενός οποιουδήποτε νόμου ή μόνο ορισμένων νόμων. Επίσης οι λέξεις αλλάζουν νόημα με την πάροδο του χρόνου. Πέραν αυτού ο νομοθέτης δε νομοθετεί σε «κενό δικαίου», αλλά οι νόμοι εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προϋπαρχόντων (θεσπισμένων) νόμων και νομικής θεωρίας, το οποίο είναι πολλές φορές κρίσιμο για την ανεύρεση του αληθούς νοήματος του κανόνα δικαίου.

Ιστορική Ερμηνεία

Η δεύτερη μέθοδος είναι η ιστορική ερμηνεία. Με αυτήν ο εφαρμοστής του δικαίου προσπαθεί να βρει το νόημα ενός κανόνα ανατρέχοντας στη βούληση του ιστορικού νομοθέτη. Αν π.χ. από τις εκθέσεις της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής ή από τα πρακτικά της Βουλής προκύπτει ότι ο νομοθέτης ήθελε με μια συγκεκριμένη διάταξη να ελαφρύνει τους οφειλέτες των Τραπεζών αλλά η διατύπωση του νόμου μπορεί να ερμηνευθεί και εις βάρος τους, ο εφαρμοστής θα κοιτάξει να εφαρμόσει τη διάταξη ευνοϊκά και όχι εις βάρος των οφειλετών. Η ιστορική ερμηνεία έχει όμως και όρια, διότι ο νόμος από τη στιγμή που ψηφίζεται παύει να είναι προϊόν του συγκεκριμένου ιστορικού νομοθέτη και γίνεται μέρος της σύνολης έννομης τάξης, η βούληση δηλαδή του ιστορικού νομοθέτη δε δεσμεύει τους κοινωνούς εσαεί. Επίσης δεν μπορεί πάντα να διαπιστωθεί η βούληση όλων των βουλευτών π.χ. που ψήφισαν ένα νόμο, μπορεί αρκετοί να συμφωνούσαν με τη λεκτική διατύπωση αλλά ο καθένας να τον ψήφισε με το δικό του σκεπτικό.

Τελολογική Ερμηνεία

Η τελολογική ερμηνεία (τέλος=σκοπός) αναζητά το σκοπό της διάταξης πίσω από το γράμμα (ratio legis, το «πνεύμα» του νόμου). Ας υποθέσουμε ότι ο νόμος προβλέπει για την εγκυρότητα μιας πράξης ιδιόχειρη υπογραφή και κάποιος υπογράφει με το στόμα ή με το πόδι. Σκοπός του νόμου είναι να έχει δοθεί γραπτή συγκατάθεση από τον υπογράφοντα αυτοπροσώπως, το νομοθέτη δεν τον ενδιέφερε αν θα είναι με το χέρι ή όχι. Υπογραφή με άλλο μέλος δεν επηρεάζει την εγκυρότητα της συγκατάθεσης. Η ερμηνεία που ανάγεται στο σκοπό του κανόνα δικαίου ονομάζεται διασταλτική ή συσταλτική ερμηνεία, ανάλογα με το αν διευρύνει ή αντίστοιχα περιορίζει την εφαρμογή του σε σχέση με τη γραμματική διατύπωση.

Συστηματική Ερμηνεία

Η συστηματική ερμηνεία βασίζεται στο γεγονός ότι συνήθως ένας κανόνας δικαίου δε στέκεται μόνος του αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σύστημα ρύθμισης, π.χ. το οικογενειακό δίκαιο, το φορολογικό δίκαιο κλπ., το οποίο διέπεται από κάποιες γενικότερες αρχές. Ο κάθε κανόνας θα πρέπει να ερμηνευθεί με βάση τις γενικές αρχές που διέπουν όλο το σύστημα ρυθμίσεων στο οποίο είναι ενταγμένος. Για παράδειγμα ο νόμος ρυθμίζει στον Αστικό Κώδικα τη μίσθωση (ενοικίαση) και ορίζει ότι για την κατάρτιση σύμβασης μίσθωσης δεν απαιτείται έγγραφο. Σε φορολογικό νόμο ορίζεται ότι η μίσθωση κατοικίας οφείλει να καταρτίζεται εγγράφως και το έγγραφο να θεωρείται από την Εφορία, αλλιώς η μίσθωση είναι άκυρη. Ο μισθωτής Α αρνείται να καταβάλει το νοίκι στον εκμισθωτή του, γιατί δεν έχουν καταρτίσει έγγραφο και άρα η μίσθωση είναι άκυρη. Η συστηματική ερμηνεία οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Α δεν έχει δίκιο. Η διάταξη που επιτάσσει έγγραφο για να είναι έγκυρη η μίσθωση είναι στο φορολογικό δίκαιο και όχι στο αστικό, όπου και ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις της μίσθωσης. Το φορολογικό δίκαιο αφορά τη σχέση πολίτη-κράτους και όχι τις σχέσεις πολιτών μεταξύ τους. Άρα ο κανόνας του φορολογικού δικαίου δεν έχει εφαρμογή στις σχέσεις του Α με τον εκμισθωτή του και η μίσθωση σε ό,τι αφορά τη σχέση μισθωτή-εκμισθωτή είναι έγκυρη και χωρίς έγγραφο.

Κενά Νόμου και αναλογία

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο νομοθέτης δεν έχει ρυθμίσει μια περίπτωση. Ο εφαρμοστής του δικαίου καλείται τότε να πληρώσει το κενό. Πρώτα πρέπει να διαπιστώσει αν ο νομοθέτης άφησε την περίπτωση αρρύθμιστη επειδή δεν την προέβλεψε ή επίτηδες δεν ήθελε να τη ρυθμίσει ξεχωριστά. Αν καταλήξει στο πρώτο συμπέρασμα, το κύριο εργαλείο του είναι η αναλογία, η εφαρμογή δηλαδή κανόνων που εφαρμόζονται σε όμοιες περιπτώσεις. Για παράδειγμα ο νόμος έχει ρυθμίσει στον Αστικό Κώδικα την εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων, ότι δηλαδή τα μέρη οφείλουν να εκπληρώσουν ό,τι συμβατικά έχουν αναλάβει να εκπληρώσουν. Έχει ρυθμίσει επίσης τα δικαιώματα του άλλου μέρους αν ο ένας δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Δεν έχει ρυθμίσει όμως τι ισχύει, αν ο ένας εκπληρώσει πλημμελώς τις υποχρεώσεις του. Για παράδειγμα ο νόμος ρυθμίζει ότι αν ο κάτοχος ενός σπιτιού και ένας ελαιοχρωματιστής συμφωνήσουν και οι δύο ο ελαιοχρωματιστής να βάψει το σπίτι, ο τελευταίος οφείλει να το πράξει. Επίσης ρυθμίζει τι δικαιώματα έχει ο κάτοχος του σπιτιού, αν ο ελαιοχρωματιστής δεν το βάψει. Δεν έχει ρυθμίσει όμως την περίπτωση που ο ελαιοχρωματιστής θα βάψει μεν το σπίτι ως οφείλει, θα καταστρέψει όμως κατά την εκτέλεση του έργου το παρκέ χύνοντας χρώματα επάνω του. Ο εφαρμοστής του δικαίου τότε θα αναζητήσει πρώτα αν ο νομοθέτης επίτηδες άφησε το κενό αρρύθμιστο. Κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό, αφού ο νόμος ρυθμίζει διεξοδικά τις υπόλοιπες περιπτώσεις μη εκπλήρωσης της σύμβασης, στόχευε δηλαδή σε πλήρη ρύθμιση της συμβατικής σχέσης. Κατόπιν θα αναζητήσει αν υπάρχει σε παρόμοια περίπτωση (π.χ. πώληση, μίσθωση) συναφής ρύθμιση. Αν υπάρχει, θα την εφαρμόσει αναλογικά, λαμβάνοντας δηλαδή υπ’ όψιν τις τυχόν διαφορές σύμβασης έργου-σύμβασης πώλησης ή μίσθωσης. Η αναλογική εφαρμογή μιας διάταξης ονομάζεται αναλογία νόμου. Αν δεν υπάρχει σχετική διάταξη, θα πρέπει να ανατρέξει στους γενικούς κανόνες που ρυθμίζουν την εκπλήρωση της σύμβασης, να αναζητήσει τις γενικές αρχές που τη διέπουν (υποχρέωση καλόπιστης συμπεριφοράς, επιείκεια προς τον οφειλέτη, ευθύνη για ζημιογόνες πράξεις από δόλο και αμέλεια κλπ.) και να τις εφαρμόσει ανάλογα (αναλογία δικαίου). Βασικό κριτήριο για την αναλογία είναι ότι δίκαιο είναι να ρυθμίζονται όμοιες περιπτώσεις όμοια και ανόμοιες ανόμοια. Η αναλογία ως μέθοδος ανεύρεσης του δικαίου απαγορεύεται στο Ποινικό Δίκαιο, γιατί εκεί ισχύει η αρχή ότι τιμωρούνται μόνο τα εγκλήματα που προβλέπονται ρητά από το νόμο.

Σύγκρουση κανόνων

Αρκετές φορές μπορεί κανόνες δικαίου να συγκρούονται φαινομενικά ή πραγματικά μεταξύ τους. Σε αυτήν την περίπτωση ο εφαρμοστής του δικαίου οφείλει να προσπαθήσει να εφαρμόσει τον πιο κατάλληλο κανόνα κι αν αυτό δεν είναι δυνατό, να σταθμίσει τα αντικρουόμενα συμφέροντα και να βρει ποιο υπερισχύει. Θεωρητικά σε μια έννομη τάξη δεν υπάρχουν συγκρούσεις, μια που με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο είναι όλα ρυθμισμένα, απομένει μόνο να βρεθεί ο σωστός κανόνας. Στην πράξη βέβαια είναι τα πράγματα διαφορετικά. Κάποιοι κανόνες για την επίλυση συγκρούσεων κανόνων είναι οι εξής:

lex specialis derogat legi generali

Ο ειδικός νόμος υπερισχύει του γενικού. Αν π.χ. ο νόμος για το ωράριο των καταστημάτων προβλέπει να κλείνουν στις 6 και ο νόμος για τα αρτοποιεία προβλέπει να κλείνουν στις 7, ο νόμος για τα αρτοποιεία είναι ειδικός, αφού αναφέρεται σε ορισμένο είδος εμπορικών καταστημάτων και σε ό,τι αφορά τα αρτοποιεία υπερισχύει του γενικού νόμου.

lex posterior derogat legi priori

Ο νεώτερος νόμος υπερισχύει του παλαιότερου.

lex posterior generalis non derogat legi priori speciali

Ο νεώτερος γενικός νόμος δεν καταργεί παλαιότερο ειδικό. Αν ο νόμος για τα αρτοποιεία προβλέπει να κλείνουν στις 7 και αργότερα ψηφιστεί νόμος για όλα τα εμπορικά καταστήματα που προβλέπει να κλείνουν στις 6, ως γενικός δεν επηρεάζει τον ειδικό για τα αρτοποιεία εκτός αν το προβλέπει ρητώς.

Σύγκρουση νόμων και Συντάγματος

Το Σύνταγμα είναι πάνω από τους νόμους και οι νόμοι που συγκρούονται με αυτό είναι άκυροι. Από την άλλη ο νομοθέτης κατά κανόνα δεν έχει σκοπό να συγκρουσθεί με το Σύνταγμα. Έτσι θα πρέπει πρώτα να αναζητηθεί αν υπάρχει τρόπος συσταλτικής ερμηνείας του νόμου που να μην καθιστά αναγκαία την ακύρωσή του αλλά και να αίρει τη σύγκρουση με το Σύνταγμα. Μπορεί για παράδειγμα νόμος να προβλέπει για ορισμένη πράξη ότι ο ζημιώσας οφείλει να καταβάλει υπέρογκη εξοντωτική αποζημίωση στον ζημιωθέντα και να συγκρούεται έτσι με το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και την ελεύθερη συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας. Πριν ο εφαρμοστής κηρύξει το νόμο άκυρο οφείλει να εξετάσει αν περιορίζοντας το ύψος της αποζημίωσης μπορεί να άρει τη σύγκρουση με το Σύνταγμα διασώζοντας εν μέρει το νόμο. Η διαδικασία αυτή είναι δύσκολη, γιατί ο νόμος στην περιορισμένη εφαρμογή του (συσταλτικά ερμηνευμένος) δεν πρέπει να έρχεται από την άλλη σε αντίθεση με το σκοπό του νομοθέτη, θα πρέπει δηλαδή να παραμένει στην κατεύθυνση του αρχικού νοήματος, επειδή ο εφαρμοστής του δικαίου δεν είναι νομοθέτης ο ίδιος για να διαπλάθει το περιεχόμενο των νόμων κατά βούληση. Αν ο συσταλτικά ερμηνευμένος νόμος συγκρούεται με την αρχική βούληση του νομοθέτη, δηλαδή δεν αποτελεί μέρος του αρχικού νοήματος αλλά αποκτά άλλο καινούργιο νόημα, ο εφαρμοστής δεν έχει ευχέρεια να τον εφαρμόσει, αλλά οφείλει να θεωρήσει ολόκληρο το νόμο ως άκυρο λόγω αντίθεσης με το Σύνταγμα.

Στάθμιση συμφερόντων

Οι προηγούμενες αρχές περί γενικού και ειδικού νόμου είναι απλές, που σημαίνει ότι δε λύνουν τα πραγματικά δύσκολα προβλήματα. Πολλές φορές οι κανόνες δεν έχουν εμφανή σχέση ειδικού προς γενικό ή σχέση ιεραρχίας ή απονέμουν αλληλοσυγκρουόμενα δικαιώματα σε διαφορετικά υποκείμενα. Για παράδειγμα το Σύνταγμα κατοχυρώνει την ελευθερία του τύπου και της πληροφόρησης, κατοχυρώνει όμως και το σεβασμό της προσωπικότητας και της αξιοπρέπειας του ατόμου. Αν μια εφημερίδα δημοσιεύσει φωτογραφίες ενός πολιτικού σε εξωσυζυγικές σεξουαλικές περιπτύξεις, συγκρούονται οι κανόνες μεταξύ τους. Γενική λύση για όλες τις περιπτώσεις δεν μπορεί να δοθεί. Η μόνη λύση είναι η στάθμιση των αντικρουόμενων συμφερόντων στη συγκεκριμένη περίπτωση. Κριτήρια θα είναι μεταξύ άλλων η σπουδαιότητα και αναγνωρισιμότητα του πολιτικού (δημοτικός σύμβουλος ή πρωθυπουργός), το δικαιολογημένο ή όχι ενδιαφέρον του κοινού για ενημέρωση (αν π.χ. επιτρέπει γενικότερα συμπεράσματα για το χαρακτήρα του) κλπ.

Τομείς

• Τομέας Αστικού, Αστικού Δικονομικού και Εργατικού Δικαίου
• Τομέας Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης
• Τομέας Διεθνών Σπουδών
• Τομέας Εμπορικού και Οικονομικού Δικαίου
• Τομέας Ιστορίας, Φιλοσοφίας και Κοινωνιολογίας του Δικαίου
• Τομέας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών

Δίκαιο

Δίκαιο ονομάζεται το σύνολο των υποχρεωτικών και εξαναγκαστικών κανόνων οι οποίοι και ρυθμίζουν τις σχέσεις των διαβιούντων προσώπων σε μια κοινωνία. Η έννοια του δικαίου είναι ευρύτερη των γραπτών νόμων οι οποίοι τίθενται σε ισχύ από την Πολιτεία και μπορεί να περιλαμβάνει επίσης άγραφους εθιμοτυπικούς κανόνες, προηγούμενες αποφάσεις δικαστηρίων στα συστήματα κοινού δικαίου, ή και θρησκευτικά κείμενα σε θεοκρατικά καθεστώτα.

Επίσης κατ΄ άλλο ορισμό: Δίκαιο είναι η ανθρώπινη θέληση η οποία ρυθμίζει την κοινωνική ζωή κατά τρόπο «ετερόνομο», «επιτακτικό» και «εξαναγκαστικό». Συνεπώς το δίκαιο δεν προέρχεται από την ατομική θέληση των επιμέρους ατόμων αλλά επιβάλλεται εξωτερικά (ετερόνομος ρύθμιση), επιτάσσοντας και καθορίζοντας τι δύναται και τι πρέπει ή τι δεν δύναται και τι δεν πρέπει να πράττουν χωρίς ωστόσο να ζητεί τη συγκατάθεσή τους (επιτακτική ρύθμιση), επιβάλλοντας όμως στους μη συμμορφούμενους προς τους κανόνες του κυρώσεις (εξαναγκασμός).

Εκτός των κανόνων δικαίου τη συμπεριφορά των μελών μιας κοινωνίας ρυθμίζουν και οι κανόνες της Ηθικής και της Εθιμοτυπίας. Μεταξύ όμως των κανόνων αυτών και του Δικαίου υφίστανται ουσιώδεις διαφορές.

Οι κανόνες ηθικής και εθιμοτυπίας

1. Οι κανόνες Ηθικής σε αντίθεση με εκείνες του Δικαίου απευθύνονται προς τον εσωτερικό ψυχισμό του ανθρώπου, την εσωτερική του διάθεση, προερχόμενοι από τη συνείδησή του, που όμως η συμμόρφωση προς αυτούς γίνεται οικειοθελώς χωρίς εξαναγκασμό.
2. Επίσης οι κανόνες της εθιμοτυπίας ρυθμίζουν μεν την εξωτερική συμπεριφορά του ανθρώπου, όπως οι κανόνες του Δικαίου, πλην όμως η συμμόρφωση και προς αυτούς γίνεται «οικειοθελώς» χωρίς εξαναγκασμό.

• Η μη συμμόρφωση στους κανόνες της Ηθικής και της Εθιμοτυπίας μόνο τη περιφρόνηση των λοιπών μελών της κοινωνίας μπορεί να επισύρει.

Διαίρεση

Το Δίκαιο στο σύνολό του με κριτήριο την έκταση της επιβολής του και τις σχέσεις τις οποίες ρυθμίζει διακρίνεται στο Εσωτερικό Δίκαιο και στο Διεθνές Δίκαιο.

Εσωτερικό Δίκαιο

Εσωτερικό Δίκαιο είναι το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν τις εντός της επικράτειας σχέσεις (Πολιτείας – πολιτών και μεταξύ πολιτών). Aυτό διακρίνεται σε Δημόσιο Δίκαιο και Ιδιωτικό Δίκαιο αντίστοιχα, ενώ ως νέοι αυτοτελείς κλάδοι του Εσωτερικού Δικαίου μπορούν να αναφερθούν το Εργατικό Δίκαιο, Γεωργικό Δίκαιο, Βιομηχανικό Δίκαιο, Μεταλλευτικό Δίκαιο και το Δίκαιο Καταναλωτών.

• Δημόσιο Δίκαιο ονομάζεται το σύνολο των κανόνων που αναφέρονται στην οργάνωση και λειτουργία της Πολιτείας και των σχέσεων αυτής δια των οργάνων της προς τους πολίτες. Τούτο λόγω του μεγάλου αριθμού των κανόνων διακρίνεται σε επιμέρους σύνολα κανόνων συναφών με συγκεκριμένο αντικείμενο εξ ου και το όνομα των επιμέρους αυτών. Και αυτά είναι:

1. Συνταγματικό Δίκαιο. Περιλαμβάνει τους κανόνες δικαίου που καθορίζουν τη μορφή και τα βασικά όργανα της Πολιτείας, καθώς και τα όρια της κρατικής εξουσίας προς τους πολίτες.
   
2. Διοικητικό Δίκαιο. Περιλαμβάνει κανόνες δικαίου που ρυθμίζουν την οργάνωση και τη λειτουργία της Διοίκησης καθώς και τις σχέσεις Κράτους και πολιτών.
   
3. Ποινικό Δίκαιο. Περιλαμβάνει τους κανόνες δικαίου που καθορίζουν τις αξιόποινες πράξεις και τις επ΄ αυτών επιβαλλόμενες ποινές.
   
4. Δικονομικό Δίκαιο: Περιλαμβάνει τους κανόνες που καθορίζουν τα όργανα και τον τρόπο λύσης των διαφορών και απονομής δικαιοσύνης. Ο κλάδος αυτός διακρίνεται σε επιμέρους Πολιτική και Ποινική Δικονομία.
   
5. Εκκλησιαστικό Δίκαιο: Περιλαμβάνει κανόνες που διέπουν την οργάνωση της Εκκλησίας προς τη Πολιτεία, τα εκκλησιαστικά αδικήματα και τις επιβαλλόμενες επ΄ αυτών ποινές.
   
6. Δημοσιονομικό Δίκαιο του οποίου τμήμα είναι το Φορολογικό δίκαιο. Ο κλάδος αυτός του Δικαίου περιλαμβάνει τους κανόνες που διέπουν τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, τα της επιβολής, βεβαίωσης και είσπραξης των φόρων κλπ.

• Ιδιωτικό Δίκαιο ονομάζεται το σύνολο των κανόνων που ρυθμίζουν τις σχέσεις μεταξύ των πολιτών της κοινωνίας (Πολιτείας) κατά τάξη ισότητας. Το Ιδιωτικό Δίκαιο διακρίνεται σε τρεις επιμέρους κλάδους:

1. Αστικό Δίκαιο: Σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν τις προσωπικές και περιουσιακές σχέσεις των πολιτών. Οι κανόνες αυτοί του Αστικού Δικαίου κατατάσσονται σε πέντε επιμέρους τμήματα: Γενικές Αρχές, Ενοχικό Δίκαιο, Εμπράγματο Δίκαιο, Οικογενειακό Δίκαιο και Κληρονομικό Δίκαιο.
   
2. Εμπορικό Δίκαιο: Σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν ειδικά το εμπόριο. Το Εμπορικό Δίκαιο διακρίνεται και αυτό στους επιμέρους κλάδους: Γενικό Μέρος (Έμποροι, Εμπορικές πράξεις, Εμπορικά σήματα, αθέμιτος ανταγωνισμός), Δίκαιο αξιογράφων (Συναλλαγματικές, Γραμμάτια, Επιταγές), Πτωχευτικό Δίκαιο, Ναυτικό Δίκαιο και Ασφαλιστικό Δίκαιο.
   
3. Εργατικό Δίκαιο: Σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν τις σχέσεις εξαρτημένης (μισθωτής) εργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, όπως ατομικές και συλλογικές συμβάσεις εργασίας, επαγγελματικές οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών κ.ά.

Διεθνές Δίκαιο

Δείτε επίσης: Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Αντίθετα με τα παραπάνω το Διεθνές Δίκαιο περιλαμβάνει κανόνες που διέπουν τις μεταξύ χωρών σχέσεις (Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο) καθώς και των σχέσεων με αλλοδαπούς ή μεταξύ αλλοδαπών (Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο).

Πηγές Δικαίου

Οι πηγές του Δικαίου είναι δύο, ο Νόμος και το Έθιμο. Η διαφορά των δύο αυτών πηγών δικαίου είναι ότι ο μεν Νόμος είναι γραπτός κανόνας δικαίου ενώ το Έθιμο αποτελεί τον άγραφο νόμο δικαίου που πολλές φορές υπερισχύει του Νόμου, φθάνει να μη υπερβαίνει την καλώς νοούμενη έννομη τάξη (π.χ η βεντέτα, ή η ζωοκλοπή ως απόδειξη υπεροχής στη κλοπή των υποψήφιων γαμπρών της Νάξου, που αμφότερες είναι καταδικαστέες).

Ο Νόμος ως πηγή δικαίου λαμβάνει με την ευρύτερη αυτού έννοια πάσα γραπτή πηγή δικαίου που θέτει η Πολιτεία. Έτσι με την ευρύτητα του όρου ο Νόμος περιλαμβάνει το Σύνταγμα, τα Ψηφίσματα, τις Συντακτικές πράξεις, τους Αναγκαστικούς Νόμους, τους υπό τη στενή έννοια Νόμους, τα κανονιστικού περιεχομένου διατάγματα και τις Υπουργικές αποφάσεις.

Σύνταγμα

Κύριο λήμμα: Σύνταγμα

Υπό την ουσιαστική έννοια του πολιτικού όρου Σύνταγμα νοείται το σύνολο των νομικών εκείνων κανόνων που καθορίζουν τη μορφή του Κράτους (Πολίτευμα), την οργάνωσή των κρατικών υπηρεσιών δηλαδή της κρατικής εξουσίας καθώς και τα όρια αυτής έναντι των εντός της επικράτειας προσώπων.

Υπό τη τυπική όμως έννοια του πολιτικού αυτού όρου ως Σύνταγμα νοείται ο γραπτός διατυπωμένος θεμελιώδης κανόνας (νόμος) του Κράτους που σε σύγκριση με τους κοινούς νόμους έχει υπερισχυμένη τυπική δύναμη. Ο θεμελιώδης αυτός νόμος τίθεται και μεταβάλλεται κατά πολύ δυσχερέστερη διαδικασία από τη προβλεπόμενη για τους κοινούς νόμους.

Ιεραρχικά το Σύνταγμα (του Κράτους) ίσταται υπεράνω παντός νόμου.

Ισοδύναμοι προς το Σύνταγμα κανόνες δικαίου, δηλαδή με αυξημένη τυπική δύναμη είναι μόνο τα Ψηφίσματα και οι Συντακτικές Πράξεις.

• Τα μεν Ψηφίσματα προέρχονται από Βουλές που έχουν αρμοδιότητα κατάρτισης νέου Συντάγματος ή αναθεωρήσεως του ισχύοντος (δηλαδή Συντακτική ή αναθεωρητική εξουσία).
• Οι δε Συντακτικές Πράξεις προέρχονται από Κυβερνήσεις «περιβεβλημένες» Συντακτικής εξουσίας (όπως Επαναστατικές Κυβερνήσεις, Κυβερνήσεις ανωμάλων πολιτικών καταστάσεων κλπ) και πάντα κατά τη διάρκεια απουσίας της Βουλής.

Νόμος

Κύριο λήμμα: Νόμος

Νόμος καλείται ο γραπτός κανόνας δικαίου που τίθεται από τη Πολιτεία μέσω των διατεταγμένων προς τούτο οργάνων της (Υπηρεσιών). Κατ΄ άλλο ορισμό Νόμος καλείται η Πολιτειακή πράξη, δια της οποίας τίθεται, τροποποιείται ή καταργείται κανόνας δικαίου.

Υπό της Νομικής Επιστήμης οι νόμοι διακρίνονται από πλευράς ουσίας (περιεχομένου) και τύπου(Υπηρεσία που το εξέδωσε).

• Από απόψεως ουσίας ο νόμος διακρίνεται:

1. Ως ουσιαστικός νόμος, δηλαδή η πράξη της Πολιτείας που περιέχει κανόνα ή κανόνες δικαίου, ανεξάρτητα του τύπου, υπό τον οποίο εκδόθηκε ή της Υπηρεσίας που το εξέδωσε και
2. Ως διοικητική κατ΄ ουσία πράξη, δηλαδή τη πράξη η οποία έχει διοικητικό περιεχόμενο, ανεξάρτητα του τύπου υπό τον οποίο εκδόθηκε.

• Από απόψεως τύπου ο νόμος διακρίνεται:

1. Ως τυπικός νόμος, δηλαδή που ακολουθείται η γενική διαδικασία έκδοσης (ψήφιση, κύρωση, έκδοση) δια των νομοθετικών παραγόντων (Βουλή, Ανώτατος Άρχων) και κατάλληλα δημοσιευθείς, ανεξαρτήτως περιεχομένου. Σημειώνεται ότι αν ο τυπικός νόμος περιέχει κανόνα δικαίου, όπου και το συνηθέστερο, είναι και ουσιαστικός νόμος. Αν όμως έχει διοικητικό περιεχόμενο τότε είναι απλός τυπικός νόμος (π.χ. ο προϋπολογισμός του κράτους), και
2. Ως Διάταγμα, δηλαδή πράξη της Πολιτείας που εκφράζεται δια των οργάνων της (υπηρεσιών) ανεξαρτήτως περιεχομένου.

Η πρωτοβουλία κατάρτισης των Νόμων (νομοθετική) ανήκει στη Κυβέρνηση και τη Βουλή, ασκείται δε υπό ορισμένους όρους και ορισμένη διαδικασία, σύμφωνα πάντα και όπως προβλέπει το Σύνταγμα με τα ακολουθούμενα στάδια της επεξεργασίας, της συζήτησης και ψήφισης από τη Βουλή των νομοσχεδίων με τελικό στάδιο τη κύρωση, την έκδοση και δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

• Κύρωση ονομάζεται η πράξη του Ανώτατου Άρχοντα (Βασιλέως ή Προέδρου Δημοκρατίας), ως παράγοντος της νομοθετικής λειτουργίας, με την οποία αυτός παρέχει τη συγκατάθεσή του εις τη κατάρτιση του υπό της Βουλής ψηφισθέντος νόμου προσυπογράφοντας αμέσως μετά τον αρμόδιο κατά αντικείμενο Υπουργό ο οποίος και φέρει ακέραια την ευθύνη.
• Έκδοση ονομάζεται η μετά τη διαδικασία ελέγχου του σύννομου με το Σύνταγμα του προς έκδοση νόμου,, πράξη του ανώτατου Άρχοντα με την οποία πιστοποιεί την κατά το Σύνταγμα κατάρτιση του νόμου με ακέραια και πάλι την ευθύνη του Υπουργού.
• Δημοσίευση ονομάζεται η Διαταγή του Ανωτάτου Άρχοντα προς καταχώρηση του υπ΄ αυτού κυρωθέντος και εκδοθέντος νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η δημοσίευση γίνεται στο Α’ τεύχος της Ε.τ.Κ. αφού πρότερα τεθεί η μεγάλη του Κράτους σφραγίς. Από της δημοσιεύσεως ο νόμος θεωρείται γνωστός «τοις πάσι» αποκτά τυπική ισχύ και δεν δύναται να ανακληθεί ή να καταργηθεί εκτός από νέου τυπικού νόμου.

Η διαδικασία συγγραφής νόμου γίνεται βάσει συγκεκριμένης τεχνικής, της νομοτεχνικής, η δε διάκριση των νόμων γίνεται με αριθμούς και ημερομηνία έκδοσης. Παλαιότερα γινόταν και με γράμματα.

Τέλος ο νόμος διατηρεί την ισχύ του έως ότου νεότερος καταργήσει τούτον ρητά αναφερόμενος ή σιωπηρώς με διατάξεις αντιθέτου περιεχομένου.

• Ισοδύναμοι με τους νόμους είναι οι Αναγκαστικοί νόμοι που εκδίδονται από τη Κυβέρνηση σε εξαιρετικές περιπτώσεις χωρίς εξουσιοδότηση. Από το Σύνταγμα όμως δεν προβλέπεται έκδοση τέτοιων νόμων.

Διατάγματα

Κατά κανόνα οι νόμοι θέτουν τα γενικά και μόνο πλαίσια ρύθμισης ενός θέματος. Για την πλήρη εφαρμογή όμως αυτών στη πράξη απαιτείται και ακολουθείται συνήθως η έκδοση ιδιαίτερης πράξης που ρυθμίζει τα επί μέρους θέματα εντός των πλαισίων των νόμων. Αυτές οι επιμέρους πράξεις της Πολιτείας είναι τα Διατάγματα και οι Υπουργικές Αποφάσεις.

Διάταγμα καλείται εν προκειμένω η πράξη της Πολιτείας που εκδίδει ο Ανώτατος Άρχων, με πρόταση του αρμόδιου Υπουργού και ευθύνη αυτού. Τα Διατάγματα διακρίνονται σε:

1. Εκτελεστικά τα οποία εκδίδονται προς εκτέλεση νόμων,
2. Νομοθετικά τα οποία εκδίδονται μετά από ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση, και
3. Διοικητικά τα οποία δεν περιέχουν κανόνες δικαίου, διακρινόμενα σε επιμέρους «αυτοτελή» (όταν δεν συνδέονται με άλλους νόμους) και «μη αυτοτελή» (όταν συνδέονται), επίσης σε «ατομικά» (όταν αφορά ορισμένο πρόσωπο) και «κανονιστικά» (όταν θέτουν διοικητικούς κανόνες).

Υπουργικές Αποφάσεις

Με τις Υπουργικές Αποφάσεις εξειδικεύονται ακόμη περισσότερο οι διατάξεις του νόμου, όπου και ρυθμίζονται τα επιμέρους θέματα στη λεπτομέρειά τους.

Υπουργική Απόφαση καλείται η πράξη που εκδίδεται από τον (αρμόδιο κατά περίπτωση) Υπουργό, απαραίτητα κατ΄ εξουσιοδότηση του νόμου και πάντα εντός των πλαισίων αυτής της εξουσιοδοτήσεως.

Με την Υπουργική Απόφαση, είτε τίθενται δευτερεύοντες κανόνες δικαίου οπότε και καλείται «κανονιστική απόφαση», είτε ρυθμίζονται διοικητικής φύσεως θέματα (π.χ. πρόσληψη, απόλυση, προαγωγή, μετάθεση υπαλλήλων ορισμός εγγυήσεων κλπ ) οπότε και καλείται «εκτελεστική».

Και οι δύο τύποι αυτοί των Υπουργικών Αποφάσεων δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Έθιμο

Κύριο λήμμα: Έθιμο

Το Έθιμο αποτελεί κανόνα Δικαίου που τίθεται από τη «Κοινωνία» κατόπιν μακράς και ομοιόμορφης άσκησης, και με τη συνείδηση όμως ότι αυτό αποτελεί δίκαιο. Είναι ο λεγόμενος «άγραφος νόμος».

Κατά τα παραπάνω, στοιχεία του εθίμου είναι: η μακρά και ομοιόμορφη «άσκηση» (στοιχείο εξωτερικό) και η «κοινή πεποίθηση» ότι αποτελεί πατροπαράδοτο κανόνα δικαίου (στοιχείο εσωτερικό).

Τα έθιμα διακρίνονται σε:

1. Καθολικά (που ισχύουν σε όλη τη χώρα) και σε Τοπικά (που ισχύουν σε μέρος της χώρας)
2. Γενικά (που εφαρμόζονται επί πάντων των συναλλασσομένων) και σε Ειδικά (που εφαρμόζονται επί ορισμένης κατηγορίας αυτών) και
3. Συμπληρωματικά ή αντίθετα Καταργητικά διατάξεων νόμου.

Η απόδειξη του εθίμου γίνεται δια παντός μέσου π.χ. με μάρτυρες. 

(Επί παραδείγματος, οι δικηγόροι προκειμένου να αντιτάξουν το αδίκημα των άσκοπων πυροβολισμών και παράνομης οπλοχρησίας αναζητούν από τους κατηγορούμενους να θυμηθούν, αν έχουν, ανήμερα του αδικήματος κάποια ανάμνηση ή επέτειο).

Ιεράρχηση κανόνων

Μεταξύ των παραπάνω γραπτών πηγών του δικαίου, από πλευράς ισχύος υφίσταται αυστηρή ιεράρχηση.

Επικεφαλής όλων τίθεται το Σύνταγμα, ο θεμελιώδης νόμος, προς το περιεχόμενο του οποίου θα πρέπει να συμφωνούν όλες οι λοιπές γραπτές πηγές του δικαίου. Ακολουθεί ο τυπικός Νόμος, το Προεδρικό Διάταγμα, πράξη Υπουργικού Συμβουλίου και η Υπουργική Απόφαση. Να τονιστεί ότι μετά την είσοδο της Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Έννομη τάξη στο ίδιο τυπικό επίπεδο με το Σύνταγμα βρίσκονται οι Ιδρυτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης Συνθήκες, ενώ αμφισβητείται κατά πόσον υπερέχουν του ίδιου του Συντάγματος.

Για τη κατάργηση μιας πράξης της Πολιτείας απαιτείται η έκδοση πράξης της αυτής τυπικής δύναμης ή μεγαλύτερης τυπικής ισχύος.

Δείτε επίσης

• Κοινωνία και Δίκαιο

«Έσκασε» η ανακοίνωση του ΣΚΑΙ για την σειρά 8 Λέξεις

Αυτή είναι η ημερομηνία που επιστρέφει η σειρά

Η αγαπημένη σειρά του ΣΚΑΙ επιστρέφει και πάλι στις τηλεοπτικές μας οθόνες. 

Ο λόγος για τις 8 Λέξεις του Ανδρέα Γεωργίου. 

Λίγο πριν την πρεμιέρα των νέων επεισοδίων «έσκασε» η ανακοίνωση.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣΚΑΙ για την σειρά 8 Λέξεις

Λίγο πριν από τη μεγάλη πρεμιέρα του 2ου κύκλου της καθημερινής σειράς του ΣΚΑΪ, «8 Λέξεις», ο ΣΚΑΙ, θα προβάλει ξανά τις σκηνές που μας συγκλόνισαν στα επεισόδια της προηγούμενης σεζόν. 

Από τη Δευτέρα 24 Αυγούστου μέχρι και την Παρασκευή 28 Αυγούστου στις 21.00, πέντε τηλεταινίες με όλα όσα κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μας την προηγούμενη χρονιά.

Μία χρονιά γεμάτη ένταση, αγωνία, πάθος, μυστικά και αποκαλύψεις που καθήλωσε κατά μέσο όρο 949.519 τηλεθεατές. 

Και η συνέχεια αναμένεται ακόμη πιο συναρπαστική…

Τι θα δούμε αναλυτικά:

Δευτέρα 24 Αυγούστου στις 21.00

Μια νέα αρχή μετά την αποφυλάκιση της Έρσης.

Η αποφυλάκιση της Έρσης θα τους γεμίσει όλους χαρά και πιο πολύ τον Οδυσσέα, ο οποίος δεν μπορεί να κρύψει τον ενθουσιασμό του. 

Το ζευγάρι περνάει τις πρώτες του ώρες μαζί, χωρίς να μπορεί ο ένας να αποχωριστεί τον άλλον ούτε για ένα λεπτό. 

Ο Μάρκος στήνει στο σπίτι του μεγάλη γιορτή και καλεί τους πάντες για να χαρούν μαζί το ευχάριστο γεγονός. 

Η χαρά του Οδυσσέα και της Έρσης μεγαλώνει όταν μαθαίνουν ότι περιμένουν δίδυμα κοριτσάκια! 

Κι ενώ φαίνεται ότι τίποτα πια δεν μπορεί να καταστρέψει την ευτυχία τους, η Ηλιάνα έχει τα δικά της σχέδια! 

Έχει όμως να αντιμετωπίσει και τον Αλέκο, που της ανακοινώνει πως αν θέλει παιδί από εκείνον, θα πρέπει να παντρευτούν. 

Την ίδια ώρα, η Ηλιάνα ανακαλύπτει κάτι για την Αποστολία που τη σοκάρει…

Τρίτη 25 Αυγούστου στις 21.00

Ένοχα μυστικά στην επιφάνεια.

Η Ηλιάνα, σοκαρισμένη από το γεγονός ότι και η Αποστολία έχει κόκκινα μαλλιά, της αποκαλύπτει τα πάντα για τα όνειρά της και τη βοήθεια που της δίνει η Βίκυ ώστε να μπορέσει να επικοινωνήσει με την κόρη της. 

Η Αποστολία την προειδοποιεί να προσέχει. 

Η Ιφιγένεια ανακαλύπτει ότι ο Σπύρος έτρωγε κρυφά κρέας κι αυτό θέτει σε κίνδυνο τη συνεργασία τους με τη διαφημιστική εταιρεία και τη σχέση τους ενώ ταυτόχρονα τους μπλέκει σε νομικές περιπέτειες. 

Η κόρη της Σμαράγδας ανεβάζει υψηλό πυρετό ενώ εκείνη βρίσκεται στη χαρτοπαιχτική λέσχη και κανείς δεν μπορεί να τη βρει. 

Όταν τελικά μαθαίνει τι έχει συμβεί και σπεύδει στο νοσοκομείο, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον Άκη… 

Η Εύα στεναχωριέται με την απαράδεκτη συμπεριφορά της Ολυμπίας απέναντι στον Νικηφόρο. 

Η μέρα της δίκης της Αλίκης φτάνει κι η αγωνία για την ετυμηγορία κορυφώνεται. 

Μακριά από όλα αυτά, στην Κέρκυρα, η Νόνα αντιμετωπίζει έναν θανάσιμο κίνδυνο…

Τετάρτη 26 Αυγούστου στις 21.00

Ζευγάρια σε κρίση και μια εξαφάνιση μυστήριο
Ο Έκτορας θυμώνει με την αντίδραση της Στέλλας όταν εκείνη μαθαίνει πως φιλοξενεί την Αλίκη στο σπίτι του και το ζευγάρι χωρίζει. Ο Οδυσσέας με την Έρση αγωνιούν αν η Νόνα είναι όντως καλά και δεν την πείραξαν οι διαρρήκτες. Η σχέση του Μιχαήλ και της Ρωξάνης είναι τεταμένη καθώς εκείνη αρνείται οποιαδήποτε τρυφερότητα μεταξύ τους. Τα χάπια που έχει ξεκινήσει να παίρνει κρυφά, έχουν αλλάξει εντελώς την προσωπικότητά της. Η Βίκυ συναντιέται με τον Φοίβο για να τον ενημερώσει για τη νέα τους δουλειά. Ο Φοίβος δεν γνωρίζει ότι η νέα του αποστολή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του πατέρα του. Η μικρή Τζουλιάνα το σκάει από το ίδρυμα και καταλήγει στα χέρια ενός μυστηριώδη άντρα…

Πέμπτη 27 Αυγούστου στις 21.00

Θανάσιμη απειλή για τον Οδυσσέα και την Έρση.

Ο Αλέκος ξεσκεπάζει τον Δημήτρη για το βρόμικο παιχνίδι που παίζει στην ίδια του την αδελφή. 

Τώρα ο Αλέκος έχει το πάνω χέρι για να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του. 

Η Ναυσικά έχει καταρρακωθεί από την εξαφάνιση της Τζουλιάνας. 

Κι ενώ όλοι την ψάχνουν, εκείνη προσπαθεί να δραπετεύσει. 

Ο άντρας που έχει βάλει η Ηλιάνα να παρακολουθεί την Έρση και τον Οδυσσέα δεν τους χάνει από τα μάτια του. 

Το σχέδιο εναντίον τους θα λάβει χώρα όταν το ανίδεο ζευγάρι επιστρέψει στην Κέρκυρα. 

Η Έρση κι ο Οδυσσέας κινδυνεύουν να καούν ζωντανοί στο ατελιέ. 

Στην σειρά ωστόσο, θα δούμε και έναν αμαρτωλό έρωτα που θα φέρει ανατροπές.

Παρασκευή 28 Αυγούστου στις 21.00

Αποκαλύψεις και ραγδαίες εξελίξεις.

Ενώ η Έρση νοσηλεύεται, ο Οδυσσέας δεν φεύγει ούτε στιγμή από το πλευρό της. 

Κανείς δεν μπορεί να υποψιαστεί ποιος κρύβεται πίσω από τη φωτιά. 

Στην Αθήνα, ο Αλέκος έχει καταφέρει να πείσει τον Άκη να ιδρύσει δικό του κανάλι. 

Η Σμαράγδα, εθισμένη στον τζόγο, βρίσκεται στο χείλος της καταστροφής. 

Η Βικτώρια κι ο Δημήτρης ανακοινώνουν στον Άκη κι ολόκληρη την οικογένεια Αρώνη, ότι αποφάσισαν να παντρευτούν. 

Ο Μιχαήλ, παραξενεμένος με τη συμπεριφορά της Ρωξάνης, τη ρωτάει αν υπάρχει άλλος άντρας στη ζωή της και της αποκαλύπτει ότι ο ίδιος έχει σχέση με άλλη γυναίκα. 

Ο Σωτήρης, ο άντρας που κρατά φυλακισμένη τη μικρή Τζουλιάνα στο σπίτι του γιατί νομίζει ότι είναι η χαμένη του κόρη, της ανακοινώνει πως θα την πάρει να πάνε να ζήσουν στο χωριό του, στην Αλεξανδρούπολη…

«8 Λέξεις»: από Δευτέρα 24 έως και Παρασκευή 28 Αυγούστου στις 21.00, οι κορυφαίες στιγμές του 1ου κύκλου σε πέντε συναρπαστικές τηλεταινίες, στον ΣΚΑΪ.

Αποκλειστικό! 

Το μέλλον των 9 ζευγαριών στις 8 Λέξεις στον ΣΚΑΙ

Σας έχουμε ένα νέο σούπερ αποκλειστικό ρεπορτάζ για την νέα σεζόν της επιτυχημένης σειράς του ΣΚΑΪ, 8 Λέξεις. Λίγο πριν γίνει η πρεμιέρα του νέου κύκλου, έχουμε το μέλλον των 9 ζευγαριών του σίριαλ, τα οποία θα δοκιμαστούν για ακόμα μία χρονιά.

Tα γυρίσματα για τις «8 λέξεις» καλά κρατούν και η σειρά ετοιμάζεται να «εγκαινιάσει» τη φετινή σεζόν πρώτη και να κάνει πρεμιέρα την Κυριακή στις 30 Αυγούστου. Μπορεί λοιπόν σε λίγες ημέρες να αρχίσετε και πάλι να βλέπετε τα νέα επεισόδια, όμως το TV24 σας αποκαλύπτει τι θα δείτε και τι θα συμβεί σε κάθε ζευγάρι ξεχωριστά!

Αυτό είναι το μέλλον των ζευγαριών στις 8 Λέξεις

• Οδυσσέας - Έρση

Ευχάριστες αλλά και πολλές δυσάρεστες καταστάσεις θα ζήσουν ο Οδυσσέας με την Ερση. Καταρχάς η Ερση θα γεννήσει δίδυμα κοριτσάκια κι αυτό θα φέρει μεγάλη ευτυχία στο σπίτι του ζευγαριού. Ταυτόχρονα όμως θα φέρει και μεχάλο άγχος στον Οδυσσέα που αντιμετωπίζει μεγάλα οικονομικά προβλήματα. Για να αντεπεξέλθει, θα ενδώσει σε μια πρόταση που η Ερση δεν θέλει καν να ακούσει.

Ο Οδυσσέας θα αναλάβει να φιλοτεχνήσει ένα ξενοδοχείο του οποίου ιδιοκτήτρια είναι μια όμορφη γυναίκα, που την υποδύεται η Πέννυ Φοινίρη και οποία δεν θα αργήσει να εκφράσει το ερωτικό της ενδιαφέρον για τον Οδυσσέα. Εκεί τα πράγματα θα μπλέξουν και θα δημιουργηθούν πολλές δυσάρεστες καταστάσεις στο ζευγάρι. Ωστόσο, όπως έχει δηλώσει και η Ναταλία Κηρύκου (Ερση), όσα κι αν περάσουν, η Ερση θα μείνει πιστή σε όλα απέναντι στον Οδυσσέα.

• 'Εκτορας - Αλίκη

Είναι ερωτευμένοι αλλά δύσκολα θα καταφέρουν να κάνουν σχέση καθώς εκείνη έχει πολλά «τραύματα» μέσα της και η Στέλλα απειλεί να τους χαλάσει τη ζωή... Στο τέλος, όμως, θα «πάει καλά».

• Νικηφόρος - Έυα

Η Εύα θα συνεχίσει να στηρίζει τη Ναυσικά και θα έρθει σε ρήξη με τον Νικηφόρο για την εταιρεία του Μάρκου. Εννοείται πως δεν θα πάει ποτέ να δουλέψει σε εκείνον, αλλά ένα γεγονός θα ταράξει τον επικείμενο γάμο της. Η κόρη της η Ολυμπία, προκειμένου να διαλύσει τη σχέση της, κατηγορεί τον Νικηφόρο για σεξουαλική επίθεση εναντίον της.

Η υπόθεση παίρνει διαστάσεις και ο γάμος διαλύεται πριν γίνει. Ομως, πολύ σύντομα θα καταλάβουν το ψέμα της Ολυμπίας και το ζευγάρι θα ξανασμίξει, μάλιστα αυτή τη φορά και επίσημα. Πάντως υπάρχει ένα ενδεχόμενο η Εύα να αναγκαστεί να φύγει από την Ελλάδα. Αυτό προέκυψε από κάποιες δυσκολίες μετακίνησης που είχε η ηθοποιός Θάλεια Ματίκα, αλλά ακόμα τίποτα δεν είναι σίγουρο.

• Σμαράγδα - Σίμος

Το πάθος αλλά και η σχέση του Σίμου με τη Σμαράγδα θα συνεχιστεί. Μάλιστα θα πάνε τη σχέση τους και ένα βήμα παραπέρα, καθώς με κάποιο τρόπο θα το κάνουν πιο επίσημο, ενώ τη Σμαράγδα θα γνωρίσει και η Ολυμπία και μάλιστα θα έχουν μια πάρα πολύ καλή σχέση. Οσο για τη Σμαράγδα, θα συνεχίσει να υποκύπτει στους εκβιασμούς της Στέλλας και της Ευτυχίας, όμως κάποια στιγμή όλα αυτά θα αλλάξουν και η Σμαράγδα θα πάρει την κατάσταση στα χέρια της. Τόσο ο Λουκάς όσο και ο Αρώνης θα συνεχίσουν να τη στηρίζουν, ενώ ο Σίμος θα βρθεί μπροστά σε μια δυσάρεστη οικογενειακή περιπέτεια.

• Σπύρος - Ιφιγένεια

Ανάμεσα σε Ιφιγένεια και Σπύρο μπαίνει ένας νέος ήρωας (Νίκος Πολυδερόπουλος) οποίος θα υποδυθεί έναν σουβλατζή, με τον οποίο θα έρθουν σε επαφή λόγω των επιχειρηματικών σχεδίων της Ιφιγένειας. Θα φλερτάρει πιεστικά την Ιφιγένεια και εκείνη θα ανταποκριθεί μέχρι κάποιο σημείο. Η σχέση της Ιφιγένειας και του Σπύρου θα περάσει απο μεγάλη κρίση, όμως και οι δύο θα παλέψουν τελικά για να την κρατήσουν.

• Μάρκος - Ναυσικά

Ο Μάρκος μετά την πρόταση γάμου που της κάνει, της ζητάει να μείνουν μαζί. Η Ναυσικά δέχεται, αλλά την περιμένει μια δυσάρεστη έκπληξη, καθώς όταν πηγαίνει ξαφνικά στο σπίτι του, τον βρίσκει με μια άλλη γυναίκα. Ο Μάρκος προσπαθεί να της εξηγήσει τα ανεξήγητα, αλλά η Ναυσικά θυμώνει πρώτα με τον εαυτό της που τον εμπιστεύτηκε ενώ ήξερε τι ήταν, και μετά με τον Μάρκο που δεν δίστασε να την απατήσει ξανά. Φυσικά ο χωρισμός είναι μονόδρομος και αυτό θα επηρεάσει τη σχέση όλης της οικογένειας, με πρώτο τον Οδυσσέα που γίνεται έξαλλος με τον πατέρα του.

• Ηλιάνα - Αλέκος

Η Ηλιάνα δεν θα καταφέρει να κάνει παιδί και θα κλονιστεί, γιατί ο λόγος που παντρεύτηκε τον Αλέκο ήταν μόνον αυτός. Aπό την άλλη, ο Αλέκος την κρατάει στο χέρι γιατί γνωρίζει τα πάντα για τους φόνους που έχει κάνει η Ηλιάνα και θα το εκμεταλλευτεί. Σε αυτή τη σχέση το μόνο που λείπει είναι η αγάπη...

• Δημήτρης - Βικτώρια

Ενώ ο γάμος τους από την πλευρά του Δημήτρη έγινε μόνο από συμφέρον, στο μέλλον τα πράγματα θα αλλάξουν και ο Δημήτρης θα αποκτήσει αληθινά αισθήματα για τη Βικτώρια. Ωστόσο, στη μέση θα μπει για ακόμα μια φορά η Ευγενία, με την οποία θα έρθει για λίγο κοντά. Μάλιστα, σύντομα η Ευγενία θα δείξει το καλό της πρόσωπο και θα απομακρυνθεί από τη Στέλλα.

• Μιχαήλ - Ρωξάνη

To ζευγάρι ήδη έχει απομακρυνθεί συναισθηματικά. Ωστόσο ο Μιχαήλ, προκειμένου να μη χαλάσει την εικόνα του στην πολτική σκηνή, δεν θα θελήσει να πάρει διαζύγιο. Η κατατρακύλα όμως της Ρωξάνης στα ναρκωτικά θα φέρει τον χωρισμό, αλλά και τον θάνατο...

Βάσεις 2020: Κάτω από 19.000 μόρια η πιο περιζήτητη σχολή της Αθήνας (ΠΙΝΑΚΕΣ)

Βάσεις 2020: Καταποντισμός ακόμη και στις λεγόμενες «βαριές» σχολές θα υπάρξουν στις Βάσεις Εισαγωγής 2020. Διαβάστε στο xristika.gr τις τελευταίες εκτιμήσεις.

Σε μια χρονιά με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τα μεγάλα ποσοστά αποτυχίας των υποψηφίων στις Πανελλήνιες, είναι πιθανόν να δούμε ιατρική σχολή της περιφέρειας με βάση γύρω στα 17.900 μόρια, σημειώνει σήμερα η εφημερίδα «Τα Νέα».

 Αξίζει να σημειωθεί δε ότι, λόγω της κατάργησης των συντελεστών των μαθημάτων βαρύτητας ανά επιστημονικό πεδίο, είναι πιθανόν να σημειωθεί το φαινόμενο να ισοβαθμούν 10 υποψήφιοι σε μια σχολή, αλλά να προκρίνεται εξ αυτών μόνο ο ένας, και αυτός με κριτήριο τους βαθμούς στα μαθήματα αυξημένης βαρύτητας (της Βιολογίας ή της Χημείας σε αυτή την περίπτωση). 

Έτσι, επανέρχεται τελικά στην πράξη η ισχύς των μαθημάτων βαρύτητας σε κάθε πεδίο, παρότι δεν προσμετρώνται φέτος οι συντελεστές βαρύτητας τους.

Τα μαθήματα αυτά είναι τα Αρχαία Ελληνικά και η Ιστορία στο πρώτο επιστημονικό πεδίο των ανθρωπιστικών σπουδών, τα Μαθηματικά και η Φυσική στο δεύτερο των θετικών επιστημών, η Βιολογία και η Χημεία στο τρίτο των επιστημών υγείας και τα Μαθηματικά και η Οικονομία στο τέταρτο των οικονομικών επιστημών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, κύριο χαρακτηριστικό των φετινών βάσεων σε όλα τα επιστημονικά πεδία θα είναι η πτώση, με εξαίρεση το 4ο επιστημονικό πεδίο στο οποίο θα έχουμε αυξομειώσεις.

Η περικοπή της εξεταστέας ύλης δεν βοήθησε τους υποψηφίους να φέρουν καλύτερες βαθμολογίες, ενώ και η υποχρεωτική καραντίνα, αν και τους εξασφάλισε περισσότερο χρόνο για μελέτη, δεν τους βοήθησε να έχουν καλύτερες επιδόσεις.

Τα μαθήματα-κλειδιά φέτος ήταν η Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία κατά κΰριο λόγο και ακολουθούν τα Αρχαία, η Φυσική, η Χημεία και η Βιολογία.

Βάσεις 2020: Οι εκτιμήσεις

Στο 1ο επιστημονικό πεδίο τα στοιχεία των βαθμολογιών δείχνουν γενική πτώση βάσεων που θα είναι πολύ μικρή στα περιζήτητα τμήματα, αλλά θα αυξάνεται και θα φτάνει τα 500 μόρια στις μεσαίες σχολές των ανθρωπιστικών σπουδών.

Στο 2ο επιστημονικό πεδίο των θετικών επιστημών επίσης αναμένεται πτώση της τάξεως των 150-250 μορίων στα περιζήτητα τμήματα. Πιο εντυπωσιακή θα είναι η πτώση κάτω από τα 11.000 μόρια. Είναι πιθανό να δούμε περιφερειακά τμήματα με εξαιρετικά χαμηλές βάσεις εισαγωγής.

Στο 3ο επιστημονικό πεδίο των επιστημών υγείας εντυπωσιακή θα είναι η πτώση των ιατρικών σχολών, η οποία θα υπερβεί τα 600 μόρια σε περιφερειακά τμήματα Ιατρικής. Η πτώση αυτή θα είναι αισθητή σε όλα τα περιζήτητα τμήματα του πεδίου, ενώ όλα δείχνουν ότι θα δούμε και ιατρική σχολή στην κατηγορία των 17.000 μορίων.

Στο 4ο επιστημονικό πεδίο, ωστόσο, αναμένεται μια μικρή πτώση στις υψηλόβαθμες και αυξομειώσεις ή άνοδος σε τμήματα μεσαίας βαθμολογίας.

Πάντως, θα έχει ενδιαφέρον η κίνηση των κοινών σχολών μεταξύ 2ου και 4ου επιστημονικού πεδίου.

Αν και φέτος ίσχυσαν ιδιαίτερες συνθήκες, λόγω της πανδημίας που επέφερε την αναστολής της λειτουργίας των σχολικών μονάδων και την καθυστέρηση της έναρξης των Πανελλαδικών Εξετάσεων, η ανακοίνωση των βάσεων δεν φαίνεται να καθυστερήσει, σε σχέση με τις άλλες χρονιές.

Έτσι, μετά τις 20 Αυγούστου αναμένονται οι ανακοινώσεις των βάσεων, δίνοντας ένα τέλος στην αγωνία των υποψηφίων και των οικογενειών τους.

Επικρατέστερη ημερομηνία είναι η Παρασκευή 28 Αυγούστου.

Ωστόσο, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, ενδεχομένως να ανακοινωθούν την 1η Σεπτέμβρη.

Βάσεις 2020: Νέα έρευνα Στρατηγάκη για 1000+ σχολές (ΠΙΝΑΚΕΣ)

Η εκτίμηση της διαμόρφωσης των βάσεων 2020 έχει πολλές δυσκολίες φέτος, αναφέρει ο Στράτος Στρατηγάκης.

Η πρώτη δυσκολία είναι ο επιχειρούμενος περιορισμός των μετεγγραφών που αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο που δηλώνουν τις σχολές στο Μηχανογραφικό τους δελτίο οι υποψήφιοι, καθώς περιμένουμε να μειωθεί ο αριθμός των υποψηφίων που θα δηλώσουν σχολές εκτός της οικογενειακής εστίας, υπό τον φόβο του εγκλωβισμού σε μία σχολή στην περιφέρεια.

Η βάση μετεγγραφής που εισήχθη προκύπτει από τη βάση του τμήματος μείον 2750 μόρια.

Οι υποψήφιοι δεν γνωρίζουν, όμως, τη βάση του κάθε τμήματος, αφού οι βάσεις θα ανακοινωθούν στο τέλος Αυγούστου, συνεπώς θα πρέπει να μαντέψουν τι θα γίνει, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο.

Αυτό αναμένεται να περιορίσει τις δηλώσεις σχολών στην περιφέρεια.

Μία άλλη δυσκολία είναι ότι άλλαξαν οι αντιστοιχίες των σχολών που χωρίστηκαν σε παλαιές και νέες με συνέπεια τον περιορισμό των μετακινήσεων, που θα επιφέρει αλλαγές στον τρόπο δήλωσης των τμημάτων, που επίσης δεν μπορεί να υπολογιστεί.

Υπάρχει ακόμη η οικονομική κατάσταση της κάθε οικογένειας, που μπορεί να επιδεινώθηκε με την κρίση του κορονοϊού και να αναγκάσει τους γονείς να μην επιτρέψουν στα παιδιά τους να δηλώσουν σχολές εκτός.

Η επίπτωσή της αλλαγής στον τρόπο που δηλώνουν οι υποψήφιοι τις σχολές θα είναι να ανοίξει η ψαλίδα μεταξύ των τμημάτων της Αθήνας και Θεσσαλονίκης με την περιφέρεια.

Δηλαδή περιμένουμε να πέσουν οι βάσεις 2020 πιο πολύ στην περιφέρεια από ότι σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Όλα αυτά δεν είναι μετρήσιμα μεγέθη, θα τα δούμε με την ανακοίνωση των βάσεων και συνεπώς δεν μπορούν να συνυπολογισθούν στην παρούσα εκτίμηση.

Η γενική εικόνα είναι ότι έχουμε μία μετακίνηση υποψηφίων προς τις Σπουδές Οικονομίας και Πληροφορικής, που θεωρούνται από τους υποψηφίους ποιο εύκολος δρόμος προς το Πανεπιστήμιο.

Παρότι είχαμε μείωση των υποψηφίων κατά 1827 είχαμε αύξηση των υποψηφίων του 4ου πεδίου κατά 923. Αυτό έχει ως συνέπεια την αύξηση των βάσεων στο 4ο Πεδίο για μία ακόμη χρονιά.

Αντίστοιχα έχουμε μείωση των υποψηφίων στο 2ο πεδίο, με συνέπεια όσοι έμειναν στο 2ο Πεδίο να περνούν όλοι.

Με την αλλαγή του συστήματος εισαγωγής δεν μπορούν να δηλώσουν τις σχολές του 3ου Πεδίου υποψήφιοι από τις Ανθρωπιστικές Σπουδές και από τις Σπουδές Οικονομίας και Πληροφορικής.

Αυτοί οι υποψήφιοι ήταν 6552. Ακόμη με το διαχωρισμό των αποφοίτων σε εξεταζόμενους με το παλαιό και το νέο σύστημα είδαμε ότι πολλοί απόφοιτοι του 3ου Πεδίου επέλεξαν το παλαιό σύστημα (όπως ήταν το φυσικό) με αποτέλεσμα να έχουμε τελικά πολύ λίγους υποψηφίους με το νέο σύστημα. Από τους συνολικά 21.890 υποψηφίους του 2019 οι προερχόμενοι από τις Θετικές Σπουδές ήταν 15.338.

Φέτος είναι μόνο 10.989. Αυτό σε συνδυασμό με τη μεγάλη μείωση των αριστούχων στη Βιολογία και τις δυσκολίες που συνάντησαν οι υποψήφιοι στη Γλώσσα αναμένεται να γκρεμίσει τις βάσεις των Ιατρικών Σχολών και να επιτρέψει και σε αυτό το πεδίο την εισαγωγή όλων των υποψηφίων.

Στο 1ο Πεδίο τα πράγματα κινούνται φυσιολογικά χωρίς πολύ μεγάλες αναταράξεις εκτός από την πτώση των βάσεων στις χαμηλόβαθμες σχολές. Είχαμε και εδώ μείωση του αριθμού των υποψηφίων, συνυπολογιζόμενης της μείωσης , της τάξης του 9% στο οποίο οφείλεται η πτώση των βάσεων στις χαμηλόβαθμες σχολές.

Βάσεις 2020: Δείτε τους αναλυτικούς πίνακες